17
april
2015
|
09:00
Europe/Amsterdam

Meer hartrevalidatie kan sterfte onder hartpatiënten sterk reduceren

Jaarlijks worden in Nederland meer dan 100.000 mensen opgenomen na een hartinfarct, voor een hartoperatie of een preventieve dotterbehandeling. Circa een derde daarvan krijgt hartrevalidatie. Patiënten die hartrevalidatie krijgen, hebben 35% minder kans om in de jaren daarna te overlijden, ongeacht leeftijd, diagnose, type interventie en aard van de klachten. Dat blijkt uit onderzoek van de afdeling Klinische Informatiekunde van het AMC, de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie en Zilveren Kruis.

Wat is hartrevalidatie?

Hartrevalidatie is een multidisciplinaire, poliklinische therapie die zich richt op het bevorderen van fysiek, psychisch en sociaal herstel en het verminderen van het risico op nieuwe hart- en vaatklachten. Het bestaat uit een uitgebreide combinatie van onder andere fysieke training, ontspanningstherapie, begeleiding bij leefstijlveranderingen en het optimaliseren van bijvoorbeeld bloeddruk en cholesterolwaarden. Verder richt hartrevalidatie zich op het bevorderen van therapietrouw, het voorkomen en behandelen van psychische en sociale problemen, begeleiding bij werkhervatting en goede voorlichting aan de patiënt over (het voorkomen van) hart- en vaatziekten.

Lager risico op overlijden

Uit het onderzoek kwam naar voren dat patiënten die hartrevalidatie kregen, gemiddeld een 35% lager risico hebben om binnen 4 jaar te overlijden. Dit geldt zowel voor oude als voor jonge patiënten, ongeacht of patiënten hartrevalidatie kregen na een hartinfarct, een hartoperatie of een dotterbehandeling en onafhankelijk of het instabiele patiënten met acute klachten of stabiele patiënten met chronische klachten betrof. Het resultaat komt sterk overeen met de resultaten die gevonden werden in recente Amerikaanse en Canadese studies. Het betekent dat elk jaar honderden voortijdige sterfgevallen voorkomen kunnen worden onder de Nederlandse bevolking door meer hartpatiënten te laten revalideren.

Effectiviteit hartrevalidatie aangetoond

‘Revalideren is dus een van de meest effectieve behandelingen voor hartpatiënten,’ aldus cardioloog Roderik Kraaijenhagen, één van de auteurs van het artikel en beoogt voorzitter van de Stichting CARDSS die zich gaat inzetten voor de toegankelijkheid en kwaliteit van de hartrevalidatie in Nederland. ‘Het is belangrijk dat cardiologen zich daarvan bewust zijn en hun patiënten doorverwijzen voor revalidatie.’

Hoofdonderzoeker Han de Vries: ‘De effectiviteit van medische behandelingen wordt meestal onderzocht binnen experimentele klinische studies. Maar wat zegt dit over de praktijk van alledag? Wij hebben ons juist op het laatste gericht, de “real-world evidence”, en zagen dat hartrevalidatie ook in de dagelijkse praktijk een groot verschil kan maken”. Hareld Kemps, één van de onderzoekers en cardioloog in Máxima Medisch Centrum, voegt toe: ‘Dit is de eerste studie die laat zien dat hartrevalidatie in de Nederlandse situatie niet alleen effectief is bij relatief jonge patiënten met een acuut hartinfarct, maar zeker ook bij ouderen en patiënten met chronische klachten. Juist deze groepen worden nu het minst verwezen naar hartrevalidatie’.

Onderzoeksverantwoording

Het onderzoek werd uitgevoerd onder bijna 36.000 patiënten die in het ziekenhuis werden opgenomen voor hartproblemen in de jaren 2007-2010. Circa een derde van die patiënten kreeg na ontslag uit het ziekenhuis hartrevalidatie. Elke patiënt werd door de tijd gevolgd om de sterfte te vergelijken tussen de groep die wel hartrevalidatie kreeg en de groep die geen hartrevalidatie kreeg. Dit gebeurde over een periode van maximaal 4 jaar. Omdat er verschillen waren tussen beide groepen - hartrevalidanten waren gemiddeld bijvoorbeeld wat jonger en hadden minder andere ernstige aandoeningen - werd er gecorrigeerd voor een groot aantal dat de vergelijking zou kunnen verstoren. Zo ontstond een eerlijke vergelijking tussen beide groepen.

Het Kenniscentrum van Zilveren Kruis voerde de analyses uit op basis van geanonimiseerde declaratiegegevens. Het betreft verzekerden van de verschillende zorgverzekeraars van Achmea. De groep is representatief voor alle Nederlandse hartpatiënten.